Drukarka jest jednym z tych urządzeń, o których zazwyczaj przypominamy sobie dopiero wtedy, gdy przestaje działać. Dopóki kolejne dokumenty wychodzą z niej bez problemu, rzadko zastanawiamy się nad stanem rolek, głowicy drukującej, podajnika papieru czy wnętrza urządzenia. Tymczasem kilka prostych nawyków może znacząco zmniejszyć ryzyko awarii, poprawić jakość wydruków i przedłużyć żywotność sprzętu.
Dotyczy to zarówno niewielkich drukarek atramentowych używanych w domu, jak i drukarek laserowych oraz urządzeń wielofunkcyjnych pracujących codziennie w biurach. Kurz, resztki papieru, toner i inne zanieczyszczenia stopniowo gromadzą się wewnątrz urządzenia. Warto więc wiedzieć, kiedy wystarczy podstawowa konserwacja, a kiedy potrzebne jest bardziej dokładne czyszczenie drukarek wykonywane przez serwis.
Dlaczego drukarka z czasem zaczyna działać gorzej?
Każda drukarka zawiera wiele elementów mechanicznych, które podczas pracy poruszają się, nagrzewają i mają kontakt z papierem, tuszem albo tonerem. Nawet jeśli urządzenie nie ma żadnej poważnej usterki, jego podzespoły podlegają naturalnemu zużyciu.
Dobrym przykładem są rolki odpowiedzialne za pobieranie papieru. Z czasem na ich powierzchni może pojawić się kurz i drobny papierowy pył. Sama powierzchnia rolek również stopniowo się zużywa. W rezultacie drukarka może mieć problem z pobraniem kartki, pobierać po kilka arkuszy jednocześnie albo sygnalizować zacięcie papieru.
W drukarkach laserowych dodatkowym źródłem zabrudzeń może być bardzo drobny proszek tonerowy. W urządzeniach atramentowych częstym problemem są natomiast zaschnięte pozostałości atramentu, szczególnie jeśli drukarka przez dłuższy czas nie była używana.
Regularne używanie może być lepsze niż wielotygodniowy przestój
Może wydawać się to zaskakujące, ale w przypadku drukarek atramentowych bardzo długa przerwa w użytkowaniu nie zawsze jest dla urządzenia korzystna. Atrament znajdujący się w dyszach głowicy może stopniowo wysychać. Po kilku tygodniach lub miesiącach mogą wtedy pojawić się charakterystyczne problemy: brak części kolorów, białe linie na wydruku, nierównomierne pokrycie strony albo całkowicie puste fragmenty dokumentu.
Jeżeli drukarka jest używana sporadycznie, dobrze jest od czasu do czasu wydrukować przynajmniej jedną stronę zawierającą tekst oraz elementy kolorowe. Nie trzeba wykonywać wielu niepotrzebnych wydruków. Chodzi przede wszystkim o okresowe uruchomienie układu drukującego.
W urządzeniach laserowych problem zaschniętego atramentu oczywiście nie występuje, jednak również tutaj bardzo długie przechowywanie sprzętu w wilgotnym lub zakurzonym pomieszczeniu może negatywnie wpływać na jego działanie.
Kurz jest większym problemem, niż może się wydawać
Wnętrze drukarki nie jest całkowicie odizolowane od otoczenia. Powietrze, które dostaje się do urządzenia, przenosi ze sobą kurz. Dodatkowo sam papier pozostawia niewielkie ilości włókien celulozowych. Po kilku latach regularnej eksploatacji wewnątrz drukarki potrafi zgromadzić się zaskakująco dużo zanieczyszczeń.
Dlatego ważne jest również miejsce, w którym stoi urządzenie. Lepiej unikać ustawiania drukarki bezpośrednio przy podłodze, w miejscu intensywnie narażonym na kurz albo obok otwartego okna. Jeżeli urządzenie jest używane tylko od czasu do czasu, warto zamykać podajnik papieru lub pokrywę, jeśli konstrukcja danego modelu na to pozwala.
Nie oznacza to jednak, że należy regularnie rozkręcać drukarkę i samodzielnie czyścić wszystkie jej elementy. Niektóre części są delikatne, a w drukarkach laserowych znajdują się również podzespoły pracujące w wysokiej temperaturze.
Jak samodzielnie zadbać o drukarkę?
Podstawowa konserwacja nie jest skomplikowana. W większości przypadków można ograniczyć się do kilku bezpiecznych czynności:
- regularnie usuwać kurz z zewnętrznej części urządzenia,
- utrzymywać w czystości podajnik i tackę na papier,
- nie wkładać do podajnika pogniecionych lub wilgotnych kartek,
- nie przekraczać maksymalnej liczby arkuszy podanej przez producenta,
- usuwać zacięty papier spokojnie, zgodnie z instrukcją urządzenia,
- korzystać z funkcji konserwacyjnych dostępnych w oprogramowaniu drukarki,
- obserwować, czy jakość wydruków stopniowo się nie pogarsza.
Warto również pamiętać o papierze. Tani papier bardzo niskiej jakości może pozostawiać więcej pyłu, a źle przechowywane arkusze potrafią chłonąć wilgoć i powodować problemy z pobieraniem.
Kiedy nie warto samodzielnie rozkręcać urządzenia?
Internet pełen jest poradników pokazujących rozbieranie różnych modeli drukarek. Trzeba jednak pamiętać, że konstrukcja urządzeń znacznie się różni. Element, który w jednej drukarce można łatwo wyjąć, w innym modelu może być połączony z delikatnym mechanizmem, przewodem albo czujnikiem.
Szczególną ostrożność należy zachować przy drukarkach laserowych. Znajduje się w nich między innymi zespół utrwalający, nazywany często fuserem, który podczas pracy osiąga wysoką temperaturę. Niektóre elementy urządzenia są również wrażliwe na dotyk, zarysowania lub nieodpowiednie środki chemiczne.
Jeżeli problem wymaga demontażu większej części obudowy, rozsądniejszym rozwiązaniem może być profesjonalna diagnostyka. Dotyczy to zwłaszcza urządzeń wykorzystywanych w firmie, gdzie przypadkowe pogorszenie usterki może oznaczać dodatkowy przestój.
Jakie objawy powinny zwrócić uwagę użytkownika?
Drukarka często daje sygnały ostrzegawcze jeszcze zanim całkowicie odmówi współpracy. Warto zwrócić uwagę między innymi na powtarzające się zacięcia papieru. Pojedyncze zacięcie może wynikać ze źle ułożonej kartki, ale jeśli problem pojawia się regularnie, przyczyną mogą być zabrudzone lub zużyte elementy mechanizmu podającego.
Innym sygnałem jest pogorszenie jakości wydruku. Smugi, powtarzające się plamy, pasy, brak jednego koloru albo zabrudzenia pojawiające się zawsze w tym samym miejscu mogą wskazywać na problem wymagający dokładniejszego sprawdzenia.
Nie należy również ignorować nietypowych dźwięków. Głośne trzaski, zgrzytanie czy regularne stukanie nie są normalnym elementem pracy urządzenia. Dalsze drukowanie mimo wyraźnego problemu mechanicznego może czasami doprowadzić do uszkodzenia kolejnych części.
Naprawić drukarkę czy kupić nową?
To jedno z najczęstszych pytań pojawiających się w przypadku awarii. Nie istnieje jedna odpowiedź odpowiednia dla każdego urządzenia. W przypadku bardzo taniej, kilkuletniej drukarki koszt poważnej naprawy rzeczywiście może zbliżyć się do ceny nowego sprzętu. Zupełnie inaczej wygląda sytuacja przy droższym urządzeniu wielofunkcyjnym lub dobrej drukarce biurowej.
Przed zakupem nowego sprzętu warto więc ustalić rzeczywistą przyczynę problemu. Czasami urządzenie, które wygląda na poważnie uszkodzone, potrzebuje jedynie wymiany niewielkiego elementu, oczyszczenia mechanizmu albo wykonania konserwacji.
Przy ocenie opłacalności warto wziąć pod uwagę nie tylko wartość samej drukarki, ale również koszt materiałów eksploatacyjnych. Jeżeli użytkownik posiada zapas tonerów lub tuszów przeznaczonych do konkretnego modelu, zmiana urządzenia może oznaczać, że część tych materiałów stanie się bezużyteczna.
Profilaktyka jest prostsza niż naprawa
Nie da się całkowicie wyeliminować zużywania części. Można jednak znacząco ograniczyć liczbę problemów wynikających z niewłaściwej eksploatacji. Drukarka ustawiona w odpowiednim miejscu, używana zgodnie z przeznaczeniem i okresowo konserwowana ma większą szansę pracować bezproblemowo przez wiele lat.
W środowisku biurowym szczególnie dobrym pomysłem jest reagowanie na pierwsze niepokojące objawy, zamiast czekania na całkowitą awarię. Jeśli urządzenie zaczyna coraz częściej zacinać papier albo wydruki wyraźnie się pogarszają, problem zazwyczaj sam nie zniknie.
Podsumowanie
Drukarka nie wymaga skomplikowanej obsługi, ale podobnie jak każde urządzenie mechaniczne potrzebuje odpowiednich warunków pracy i podstawowej konserwacji. Czysty podajnik, dobrej jakości papier, regularne korzystanie z urządzenia oraz szybka reakcja na nietypowe zachowanie mogą oszczędzić wielu problemów.
Najważniejsze jest rozróżnienie pomiędzy czynnościami, które użytkownik może bezpiecznie wykonać samodzielnie, a sytuacjami wymagającymi rozebrania lub dokładnej diagnostyki urządzenia. Czasami kilkanaście minut poświęconych na właściwą konserwację pozwala uniknąć późniejszej awarii, a w przypadku istniejącej już usterki trafna diagnoza może okazać się znacznie bardziej opłacalna niż pochopny zakup nowej drukarki.